Rust in tijden van onrust

Wie alleen naar de krantenkoppen kijkt, kan het gevoel krijgen dat alles wankelt. Spanningen in het Midden-Oosten lopen op. De Verenigde Staten voeren een aanval uit op Iran. Olieprijzen reageren. Goud wordt opgezocht. Koersen bewegen scherp. De beurs houdt niet van onzekerheid. Dat is geen geheim. Zodra ergens een conflict oplaait, ademen markten even scherp in.

Maar ademhalen is niet instorten. Onder de oppervlakte draait de economie gewoon door. De arbeidsmarkt blijft sterk. Consumenten besteden. Bedrijven investeren. De technologiesector, die eerder flink was teruggevallen, laat zelfs weer tekenen van herstel zien. Wat we zien is rotatie, geen ontwrichting. Een klassieke risk-off beweging, geen systeemcrisis. En dat is een belangrijk onderscheid.

Wat aandelen écht vertegenwoordigen

Inflatie loopt in Europa iets op. In de Verenigde Staten blijkt zij hardnekkiger dan gehoopt. Dat klinkt onrustig. Inflatie betekent immers dat geld langzaam koopkracht verliest. Spaargeld wordt minder waard. Obligaties komen onder druk als rentes stijgen. Centrale banken krijgen minder ruimte.

Maar aandelen zijn geen stukjes papier. Ze vertegenwoordigen bedrijven.

Bedrijven bezitten activa, machines, vastgoed, merken, technologie etc. En misschien wel het belangrijkste: prijszettingsmacht. Goede ondernemingen kunnen stijgende kosten doorberekenen. Zij groeien mee met de economie. Zij passen zich aan. Door de geschiedenis heen hebben aandelen op lange termijn bescherming geboden tegen geldontwaarding. Niet elke dag, niet elke maand, maar structureel wel. Dat is geen hoop, dat is historie. 

Waar angst ruimte creëert

Juist wanneer de spanning oploopt, worden oude beurswijsheden weer actueel. “Koop als de kanonnen donderen en verkoop als de vredesbazuin schalt.” Of eenvoudiger: “Wees hebzuchtig wanneer anderen bang zijn.”

Wanneer iedereen enthousiast is en koersen maandenlang stijgen, zit optimisme al volledig in de prijs. Waarderingen lopen op. Maar wanneer angst toeslaat en beleggers risico afbouwen, worden ook sterke bedrijven zonder onderscheid lager gezet. En daar ontstaat ruimte.

Analisten van Jefferies wezen er recent nog op dat het kopen van aandelen aan het begin van een groot conflict in meer dan 70% van de gevallen over een jaarhorizon een positief resultaat opleverde. Dat betekent niet dat het prettig voelt. Maar het betekent wel dat markten veerkrachtig zijn.

Discipline boven emotie

Terwijl de onrust toeneemt, lopen wij onze analyses in het nieuwe magazine opnieuw door. Niet vanuit paniek. Niet vanuit nervositeit. Maar vanuit discipline. Waar zitten de risico’s als energieprijzen stijgen? Welke bedrijven worden geraakt door hogere inputkosten? Wie kan die kosten doorberekenen? Wat betekent dit voor de marges? En wat betekent dit voor de rente?

Beleggen is geen daghandel in emoties. Het is vooruitkijken. Wij kijken naar balanssterkte, naar kasstromen, naar schuldposities, naar internationale spreiding, naar prijszettingsmacht etc. Markten bewegen en dat hoort erbij. Inflatie fluctueert, rentes reageren, maar sterke bedrijven blijven winst maken.

De kracht van tijd

Wat uiteindelijk telt, is de duur van een conflict. Dagen, weken of maanden – dát verschil is cruciaal. Een korte verstoring veroorzaakt nervositeit. Een langdurige blokkade kan economische schade veroorzaken via hogere energieprijzen. Maar zelfs dan geldt: economieën passen zich aan. Bedrijven zoeken alternatieven. Innovatie versnelt vaak juist in moeilijke tijden.

Wie terugkijkt naar eerdere schokken ziet steeds hetzelfde patroon: eerst schrik, daarna stabilisatie, vervolgens herstel. De markt heeft in het verleden zelden permanent stilgestaan door geopolitieke spanningen. Zolang bedrijven winstgevend blijven en mensen blijven werken, consumeren en investeren, blijft de motor draaien. En die motor draait nog steeds.

Hoop is geen emotie, maar strategie

Voor particuliere beleggers kan het soms onrustig voelen. Koersen bewegen. Nieuws volgt nieuws. Maar wanneer uw horizon langer is dan enkele weken, verandert het perspectief. Dan wordt zwakte geen bedreiging, maar een moment om kwaliteit te herwaarderen. Voorzichtigheid is gezond. Paniek is zelden verstandig.

Misschien is de les eenvoudiger dan we denken: wanneer iedereen schrikt, hoeft u niet automatisch mee te schrikken. Juist in momenten van onzekerheid wordt zichtbaar waar echte waarde ligt. En wie dan rustig blijft, discipline bewaart en naar de lange termijn kijkt, vergroot de kans om daar de vruchten van te plukken. De beurs houdt niet van onzekerheid, dat klopt. Maar beleggers die kalm blijven, worden er op lange termijn vaak wél voor beloond. En dát is een hoopvolle gedachte.

Tot slot

Ik weet hoe het voelt wanneer aandelen dalen. Dat knaagt. Je ziet winsten verdampen. Die rode cijfers op het scherm maken je dag niet vrolijk. Soms slaap je er zelfs minder om. Dat is menselijk. Dat hoort erbij. Maar besef één ding goed: als het regent, worden alle pannetjes nat.

Wanneer de beurs zakt, daalt bijna alles mee. Dat zegt niet automatisch iets over de kwaliteit van uw keuzes. Het zegt vooral iets over het sentiment van dat moment. Angst waait als een storm over de markt en in zo’n storm buigt bijna iedere boom mee. Natuurlijk kunnen we straks stuivertje wisselen. Daarmee bedoel ik: als aandeel A is gedaald en aandeel B ook, maar B heeft op dat moment meer perspectief, dan kan ruilen rationeel zijn. Want beiden zijn immers al natgeregend. Maar laten we eerlijk zijn, zo ver is het nu niet.

Wie geld beschikbaar heeft, koopt kwaliteit bij. Want de wereld is niet veranderd. We eten, we drinken, we leven, we gaan naar ons werk. De bakker verkoopt zijn brood, de slager zijn vlees, bedrijven draaien door. Dat deden we vroeger, dat doen we nu en dat blijven we doen.

Wie concludeert dat hij goede aandelen bezit en een mooie portefeuille heeft opgebouwd, hoeft niet ieder uur naar de koersen te kijken. Laat de storm over u heen waaien. Stormen gaan altijd liggen.

In mijn leven heb ik al heel wat onrust meegemaakt. 9/11. De Golfoorlog. Financiële crises. En persoonlijk vond ik de pandemie misschien wel het moeilijkst te duiden. Dat was geen normale economische terugval. Dat was angst voor het onbekende. Mijn verliezen waren toen niet mals. Maar wat daarna kwam, waren qua rendement de beste jaren die ik ooit heb meegemaakt.

Dat is geen toeval. Dat is hoe markten werken. De grootste rendementen worden vaak geboren in de donkerste momenten. En zo zal het ook nu weer gaan, is mijn overtuiging.

Er zal weer rust komen. Bedrijven zullen blijven verdienen. Innovatie stopt niet. Ondernemerschap stopt niet. De economie stopt niet. De wereld draait door. Misschien niet zonder hobbels. Maar wel vooruit.

Dus ja, dalingen doen pijn. Dat ontken ik niet. Maar ze zijn zelden het einde van het verhaal. Meestal zijn ze slechts een hoofdstuk. En wie rustig blijft zitten, wie kwaliteit vasthoudt, wie, vertrouwen heeft in het grotere plaatje, die staat er aan de andere kant vaak sterker voor dan hij tijdens de storm kon vermoeden.

Blijf rationeel. En onthoud: Na regen komt altijd weer zon.

Geert Schaaij