Aandelenmarkten: de bedrijven draaien goed, maar een correctie zou ons niet verbazen

Beursgenoten vindt de aandelenmarkten op dit moment ongemakkelijk. Niet omdat bedrijven plotseling slecht presteren, maar omdat sterke bedrijfsresultaten steeds meer tegenwicht moeten bieden aan oplopende rentes en geopolitieke onzekerheid. Een correctie in de komende maanden zou ons dan ook bepaald niet verbazen. De vraag is niet óf de beurs op enig moment een stap terug doet, maar vooral hoeveel ruimte de huidige koersen nog bieden voor tegenvallers. De recente verkoopdruk op de obligatiemarkten onderstreept dat beleggers het risico van aanhoudende inflatie en verdere renteverhogingen steeds serieuzer beginnen te nemen.

Verenigde Staten: sterke winsten, maar ook hoge verwachtingen

Het fundament onder Wall Street is nog steeds behoorlijk stevig. Volgens de update van FactSet van 4 september rapporteerde 87% van de ondernemingen in de S&P 500 een hoger dan verwachte kwartaalwinst. Voor het derde kwartaal rekenen analisten bovendien op een winstgroei van 28,5%. Dat zijn indrukwekkende cijfers en ze vormen een belangrijk argument tégen een al te somber beursbeeld.

Ook moeten we eerlijk blijven over de waardering. De S&P 500 noteert tegen ongeveer 19,5 keer de verwachte winst voor de komende twaalf maanden. Dat ligt iets boven het tienjaarsgemiddelde van 19, maar zelfs iets onder het vijfjaarsgemiddelde van 19,8. Op basis van deze maatstaf is het dus niet terecht om de gehele Amerikaanse beurs als een buitenproportionele zeepbel weg te zetten.

Onze zorg zit vooral in de combinatie van winstverwachtingen en rente. Een waardering die bij dalende rentes goed verdedigbaar lijkt, kan bij verder oplopende rentes minder aantrekkelijk worden. Bovendien moeten de verwachte winsten nog wel worden gerealiseerd.

Ons risico voor Wall Street is daarom niet in de eerste plaats een instorting van de bedrijfswinsten, maar een daling van het bedrag dat beleggers voor die winsten willen betalen. Vooral bij aandelen die sterk leunen op hoge toekomstige groei zouden wij rekening houden met stevige koersuitslagen.

Europa: aantrekkelijker gewaardeerd, maar geen veilige haven

Europa biedt op waarderingsgebied meer houvast. Eind augustus noteerde de brede STOXX Europe 600 volgens Reuters tegen ongeveer 14,6 keer de verwachte winst, duidelijk lager dan de Amerikaanse markt. Dat verschil is echter niet automatisch een koopargument: de samenstelling van de indices en de groeivooruitzichten verschillen.

Ook Europese bedrijven laten een overtuigende winstontwikkeling zien. Goldman Sachs schatte in augustus de winstgroei over de eerste jaarhelft op ongeveer 14% en verwachtte voor heel 2026 circa 15%. Bovendien komt volgens de bank ongeveer 60% van de omzet van de bedrijven in de STOXX Europe 600 van buiten Europa. Een matig draaiende Europese economie betekent dus niet automatisch dat de Europese beursbedrijven eveneens slecht draaien.

Daar staat een serieus risico tegenover. De inflatie in de eurozone liep volgens de voorlopige raming op van 2,9% in juli naar 3,3% in augustus. Energie was daarbij met een prijsstijging van 14,3% op jaarbasis de belangrijkste uitschieter. Dat maakt het voor de ECB moeilijker om de economie via lagere rentes te ondersteunen.

Wij zien daardoor in Europa een dubbele kwetsbaarheid: hogere financieringskosten én druk op de koopkracht en bedrijfsmarges. Onze voorkeur blijft uitgaan naar ondernemingen die hun prijzen kunnen aanpassen, voldoende kasstromen genereren en niet afhankelijk zijn van voortdurende herfinanciering. Europa kan relatief beter presteren dan Amerika, maar relatief beter betekent bij een wereldwijde correctie nog niet dat de koersen hier stijgen.

Nederland: de AEX is geen schuilplaats

De Amsterdamse beurs laat goed zien hoe sterk het vertrouwen onder beleggers nog altijd is. Van echte nervositeit lijkt vooralsnog nauwelijks sprake. Zo sloot de AEX vrijdag 4 september 0,8% hoger op 1.113,50 punten en ook aan het begin van deze week zien we nog weinig tekenen van onrust. Vooral de chipbedrijven blijven een belangrijke steunpilaar voor de index. Vrijdag steeg ASMI met 6,2%, won ASML 3,1% en ging Besi 2,7% hoger. Ondanks de oplopende rente en de geopolitieke onzekerheden lijken beleggers dus voorlopig vooral oog te hebben voor de sterke bedrijfsresultaten en de goede vooruitzichten binnen de technologiesector.

Dat is een steun voor de index, maar naar onze mening ook een kwetsbaarheid. Wanneer beleggers wereldwijd minder willen betalen voor toekomstige technologiewinsten, verwachten wij niet dat Amsterdam daaraan ontsnapt. De kwaliteit van een onderneming beschermt haar aandeel immers niet tegen iedere verandering in waardering.

Wij zouden daarom niet alleen naar de AEX-stand kijken, maar vooral naar de afzonderlijke bedrijven. Bij kleinere fondsen verdienen de schuldpositie, de looptijd van leningen en de verhandelbaarheid extra aandacht. Een achtergebleven koers is voor ons pas interessant wanneer daar een gezonde onderneming en een overtuigende winstontwikkeling tegenover staan.

Onze verwachting: grilliger beurzen en een reële kans op een correctie

Een tussentijdse terugval van ongeveer 10% zou ons in deze omstandigheden niet verbazen. Dat is een risicoscenario, geen berekend koersdoel of voorspelling voor volgende week.

Daarvoor hoeven de bedrijfswinsten niet eens te dalen. Een eenvoudig rekenvoorbeeld: wanneer beleggers voor dezelfde winst niet langer twintig, maar achttien keer de winst betalen, daalt de koers met 10%. Het bedrijf verdient nog precies evenveel; alleen de waardering verandert.

Tegelijkertijd is een correctie geen verplicht nummer. Wanneer de inflatie afkoelt, de rente stabiliseert en bedrijven hun verwachtingen blijven waarmaken, kan de markt verder stijgen. Ook een periode van zijwaartse koersen, waarin de winsten de waarderingen geleidelijk inhalen, is mogelijk.

Onze conclusie is daarom niet dat beleggers alles moeten verkopen. Wel zouden wij nu terughoudender zijn met het najagen van hard gestegen aandelen, kritisch kijken naar te grote posities en enige liquiditeit achter de hand houden. Beursgenoten blijft positief over zorgvuldig geselecteerde ondernemingen, maar is duidelijk voorzichtiger geworden over de brede markt. Sterke bedrijfsresultaten blijven een goede reden om belegd te blijven, maar vormen geen vrijbrief om waarderingen en risico’s uit het oog te verliezen. Juist in deze markt wordt het verschil gemaakt met de juiste aandelen. Stockpicking, waarin Beursgenoten zijn kracht heeft opgebouwd, blijft daarom meer dan ooit het motto.

Geert Schaaij

Kijk ook naar ons artikel over de rente.