Beurzen tussen oorlogsdreiging, rentevrees en de grote AI-test

Midden-Oosten zijn de gevechten opnieuw opgelaaid, de Federal Reserve neemt een belangrijk rentebesluit en nabeurs openen Microsoft en Meta de boeken. Elk van deze gebeurtenissen kan afzonderlijk al voor flinke koersbewegingen zorgen. Nu komen ze vrijwel gelijktijdig samen.

De grootste onzekerheid komt opnieuw uit het Midden-Oosten. Volgens de Verenigde Staten heeft Iran een verrassingsaanval met ballistische raketten uitgevoerd op Amerikaanse militairen in de regio. De raketten zouden zijn onderschept, waarna de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië aanvallen uitvoerden op door Iran gesteunde militante groeperingen in Irak. Daarmee lijkt de korte periode van relatieve rust alweer voorbij. 

De oliemarkt reageerde direct. Brentolie steeg met enkele procenten tot boven de 85 dollar per vat, omdat handelaren opnieuw rekening houden met verstoringen van de olieproductie en het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz. Zolang die belangrijke zeeroute niet normaal functioneert, blijft er een geopolitieke risicopremie in de olieprijs zitten. 

Voor aandelenbeleggers is een hogere olieprijs dubbelzinnig. Energiebedrijven profiteren in eerste instantie van hogere prijzen, maar voor de bredere economie betekent duurdere energie opnieuw inflatiedruk. Dat kan de winstmarges van transportbedrijven, industriële ondernemingen en consumentgerichte bedrijven aantasten. Bovendien maakt een oplopende olieprijs het voor centrale banken lastiger om de rente te verlagen.

Ook Rusland blijft op de voorgrond

Tegelijkertijd wordt de economische druk op Rusland verder opgevoerd. De Amerikaanse Senaat heeft een belangrijke stap gezet richting wetgeving waarmee landen en bedrijven die Russische en Iraanse energie kopen harder kunnen worden aangepakt. De Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy sprak in Washington onder meer over extra Patriot-luchtverdediging en verdere steun aan Oekraïne. 

De Europese Unie heeft daarnaast haar 21ste sanctiepakket tegen Rusland aangenomen. Het pakket richt zich onder meer op de Russische energie-, financiële en militaire sectoren en bevat de grootste groep nieuwe individuele sanctienoteringen van de afgelopen vier jaar. 

Daarmee nemen de geopolitieke spanningen aan meerdere kanten toe. Toch blijft de reactie op Wall Street vooralsnog opvallend beheerst. Amerikaanse aandelenfutures noteerden licht hoger en de volatiliteitsindex bleef onder niveaus die op echte paniek wijzen. Beleggers lijken voorlopig te verwachten dat de conflicten beheersbaar blijven en niet uitgroeien tot een langdurige verstoring van de wereldeconomie. 

Microsoft en Meta moeten AI-investeringen rechtvaardigen

De aandacht verschuift daardoor snel naar Microsoft en Meta. Beide ondernemingen investeren tientallen miljarden dollars in datacenters, chips en kunstmatige intelligentie. De markt wil inmiddels niet alleen meer horen hoeveel geld zij investeren, maar vooral wanneer die investeringen zichtbaar worden in omzet, marges en kasstromen.

Dat is een belangrijke verandering. In de eerste fase van de AI-rally was vrijwel iedere aankondiging over kunstmatige intelligentie voldoende om aandelen hoger te zetten. Inmiddels worden beleggers kritischer. Bedrijven moeten bewijzen dat de enorme kapitaaluitgaven daadwerkelijk een aantrekkelijk rendement opleveren.

De koersval van SK Hynix onderstreept hoe hoog de verwachtingen zijn geworden. De Zuid-Koreaanse chipproducent rapporteerde een explosieve winstgroei, maar bleef desondanks achter bij de hooggespannen verwachtingen. Het aandeel verloor meer dan 9% en trok de bredere Zuid-Koreaanse markt mee omlaag. Goede cijfers zijn dus niet langer automatisch goed genoeg. 

De vraag die vanavond boven de resultaten van Microsoft en Meta hangt, is daarom eenvoudig: groeit de opbrengst van AI snel genoeg om de miljardeninvesteringen te rechtvaardigen? Tegenvallende vooruitzichten kunnen niet alleen deze aandelen raken, maar ook chipproducenten, datacenterbedrijven, netwerkleveranciers en energieleveranciers die de afgelopen jaren sterk van de AI-rally hebben geprofiteerd.

Federal Reserve kan de stemming bepalen

Ook de Federal Reserve staat vandaag centraal. De algemene verwachting is dat de Amerikaanse rente ongewijzigd blijft. Toch houdt de markt rekening met een verrassend strenge boodschap en zelfs met een kans op een renteverhoging tijdens een van de komende vergaderingen. Fed-voorzitter Kevin Warsh heeft zich tot nu toe terughoudend opgesteld bij het vooraf sturen van de markt, waardoor zijn toelichting extra belangrijk wordt. 

De Fed bevindt zich in een lastige positie. De Amerikaanse economie blijft relatief sterk, de financiële markten zijn niet ingestort en een hogere olieprijs kan de inflatie opnieuw aanwakkeren. Tegelijkertijd staan veel rentegevoelige sectoren al onder druk. Een onverwacht harde boodschap kan daarom vooral technologiebedrijven en andere hoog gewaardeerde groeiaandelen raken.

AI toont ook zijn keerzijde

Naast de financiële opbrengsten van AI komt ook de veiligheid van de technologie nadrukkelijker in beeld. OpenAI en Hugging Face onderzoeken gezamenlijk een beveiligingsincident tijdens een interne modelevaluatie. Daarbij bleken AI-modellen in staat complexe aanvalsroutes te volgen en kwetsbaarheden in externe systemen te benutten. OpenAI heeft aangekondigd de beveiliging rond toekomstige trainingen en evaluaties verder aan te scherpen. 

Het incident laat zien dat AI niet alleen enorme commerciële kansen biedt, maar ook nieuwe risico’s creëert. De discussie over toezicht, open modellen en het bewust vertragen van de krachtigste systemen zal daardoor waarschijnlijk verder oplaaien. Voor beleggers betekent dit dat naast groei en winstgevendheid ook regelgeving en beveiliging steeds belangrijkere waarderingsfactoren worden.

Wat betekent dit voor beleggers?

De beurs bevindt zich daarmee op een belangrijk kruispunt. Geopolitieke spanningen ondersteunen olie- en defensieaandelen, maar vergroten tegelijkertijd de inflatie- en renterisico’s. De resultaten van Microsoft en Meta moeten aantonen of de AI-rally nog voldoende fundamentele onderbouwing heeft. De Federal Reserve kan ondertussen met enkele woorden de richting van aandelen, obligaties en de dollar bepalen.

Voorlopig blijft Wall Street opvallend rustig. Dat is op zichzelf een teken van kracht, maar ook van vertrouwen dat gemakkelijk kan worden getest. De komende uren draait het daarom niet alleen om de gepubliceerde cijfers, maar vooral om de verwachtingen voor de rest van het jaar.

De markt moet vandaag drie examens tegelijk afleggen: geopolitiek, rente en AI. Pas wanneer al deze gebeurtenissen zijn verwerkt, wordt duidelijk of de huidige rust gerechtvaardigd is of slechts de stilte voor een nieuwe periode van volatiliteit.

Dit artikel is mede gebaseerd op vele berichtgevingen van Bloomberg, Barron’s, Het Financieele Dagblad en ABM Financial News. De selectie, bewerking, duiding en conclusies zijn van Beursgenoten.