AI-aandelen: beleggen in kunstmatige intelligentie

Kunstmatige intelligentie is niet langer alleen een onderwerp voor technologiebedrijven. Banken gebruiken AI bij fraudedetectie, fabrikanten bij kwaliteitscontrole, farmaceutische bedrijven bij medicijnonderzoek en softwarebedrijven bij automatisering. Achter al die toepassingen staat een omvangrijke keten van chips, machines, datacenters, cloudplatforms en gespecialiseerde software. Voor beleggers betekent dit dat er niet één soort AI-aandeel bestaat.

De aandacht gaat vaak uit naar ondernemingen die een bekende AI-toepassing aanbieden. Een groot deel van de omzet wordt echter eerder in de keten verdiend. Denk aan chipontwerpers, producenten van chipmachines, leveranciers van datacenterapparatuur en cloudbedrijven. Wie in AI-aandelen wil beleggen, moet daarom eerst bepalen aan welk deel van deze keten hij blootstelling wil.

In dit artikel leest u wat AI-aandelen zijn, welke soorten bedrijven van de ontwikkeling kunnen profiteren en welke risico's beleggers niet over het hoofd mogen zien.

Wat zijn AI-aandelen?

AI-aandelen zijn aandelen van beursgenoteerde ondernemingen die direct of indirect omzet verdienen aan kunstmatige intelligentie. Dat kan met software, maar ook met de fysieke infrastructuur die nodig is om AI-modellen te trainen en te gebruiken.

De belangrijkste groepen zijn:

• chipontwerpers en chipproducenten;

• fabrikanten van machines voor de halfgeleiderindustrie;

• cloud- en softwarebedrijven;

• leveranciers van datacenters, koeling en stroomverdeling;

• ondernemingen die AI toepassen om hun eigen processen of producten te verbeteren.

Een bedrijf is niet automatisch een aantrekkelijk AI-aandeel omdat het de letters AI vaak gebruikt. Uiteindelijk moeten investeringen leiden tot omzet, marges en vrije kasstroom. Een goede fundamentele analyse blijft daarom belangrijker dan een overtuigend toekomstverhaal.

Waarom zijn AI-aandelen actueel?

De investeringen in rekenkracht blijven groot. Europa werkt in 2026 aan AI-fabrieken en grootschalige rekencentra, terwijl grote technologiebedrijven miljarden blijven besteden aan chips, servers en cloudcapaciteit. Die investeringsgolf raakt een brede keten van ondernemingen.

Tegelijk ontstaat een nieuwe beperking: energie. Volgens de meest recente ramingen van het Internationaal Energieagentschap kan het wereldwijde elektriciteitsverbruik van datacenters toenemen van ongeveer 415 terawattuur in 2024 tot circa 945 terawattuur in 2030. Daardoor wordt niet alleen de chip belangrijk, maar ook alles rond stroomopwekking, netaansluiting, koeling en efficiënt energiegebruik.

Dat maakt AI een breder beleggingsthema dan software alleen. De kansen kunnen terechtkomen bij bedrijven die onmisbare onderdelen leveren, zelfs wanneer hun naam bij het grote publiek minder bekend is.

Hoe ziet de waardeketen van kunstmatige intelligentie eruit?

1. Chips en chipmachines

AI-modellen vragen veel rekenkracht. Daarvoor zijn geavanceerde processors, geheugenchips en gespecialiseerde verpakkingsmethoden nodig. Nederlandse bedrijven nemen op verschillende plekken in die keten een sterke positie in.

ASML maakt lithografiesystemen waarmee chipproducenten zeer kleine patronen op wafers aanbrengen. ASMI levert apparatuur voor verschillende stappen in het productieproces. Besi richt zich onder meer op het assembleren en verpakken van chips. Wie deze bedrijven vergelijkt, moet beseffen dat zij verschillende activiteiten, klanten en gevoeligheden hebben.

Meer over deze keten leest u op de pagina over chipaandelen.

2. Cloudplatforms en software

Cloudbedrijven verhuren de rekenkracht en software waarmee organisaties AI kunnen toepassen. Zij verdienen aan opslag, computerkracht, ontwikkelomgevingen en zakelijke toepassingen. Een bekend voorbeeld is Microsoft, dat via zijn cloud- en softwareactiviteiten op meerdere manieren aan de groei van AI is blootgesteld.

Bij deze bedrijven is het belangrijk om niet alleen naar omzetgroei te kijken. Ook de kosten van datacenters, afschrijvingen op apparatuur en het rendement op de enorme investeringen bepalen hoeveel waarde uiteindelijk bij aandeelhouders terechtkomt.

3. Datacenters en energie-infrastructuur

Zonder betrouwbare stroomvoorziening en koeling kan een datacenter niet functioneren. Leveranciers van transformatoren, noodstroom, energiebeheer en industriële automatisering vormen daarom een belangrijk deel van de AI-keten. Schneider Electric is een voorbeeld van een onderneming die actief is rond energiebeheer en datacenterinfrastructuur.

Dit deel van de markt kan minder afhankelijk zijn van één winnend AI-model. Daar staat tegenover dat ook infrastructuurbedrijven gevoelig zijn voor investeringscycli, levertijden en waarderingen.

4. Bedrijven die AI toepassen

De laatste groep bestaat uit ondernemingen die AI niet verkopen, maar gebruiken om productiever te werken. Denk aan verzekeraars, industriële bedrijven, zorgondernemingen en mediabedrijven. Bij zulke bedrijven kan AI leiden tot lagere kosten of nieuwe producten. Die voordelen zijn vaak lastiger afzonderlijk te meten, omdat zij onderdeel zijn van een veel groter bedrijfsmodel.

Hoe kunt u beleggen in AI?

Beleggers hebben grofweg drie mogelijkheden.

Losse AI-aandelen

Met losse aandelen kunt u gericht kiezen voor een bedrijf en een specifieke plek in de waardeketen. Daarvoor moet u wel de concurrentiepositie, balans, waardering en winstverwachtingen van ieder bedrijf afzonderlijk onderzoeken.

Een mandje met verschillende bedrijven

Een combinatie van chipbedrijven, softwareleveranciers en infrastructuurondernemingen kan het risico spreiden. Tegelijk kan verborgen overlap ontstaan: verschillende bedrijven kunnen afhankelijk zijn van dezelfde grote cloudklanten of dezelfde investeringscyclus.

Een ETF of beleggingsfonds

Via beleggen in ETF's koopt u in één transactie een mandje effecten. Controleer altijd de samenstelling, kosten, weging van de grootste posities en gebruikte index. Een fonds met AI in de naam kan voor een groot deel bestaan uit algemene technologiebedrijven en hoeft geen zuivere blootstelling aan kunstmatige intelligentie te geven.

Waar let u op bij het beoordelen van AI-aandelen?

Aantoonbare omzet uit AI

Onderzoek welk deel van de omzet werkelijk uit AI-producten of AI-gerelateerde infrastructuur komt. Een persbericht of pilotproject is iets anders dan terugkerende omzet.

Concurrentievoordeel

Sterke technologie, intellectueel eigendom, schaalvoordelen, klantbinding en hoge overstapkosten kunnen een onderneming beschermen. Hoe moeilijker een product te vervangen is, hoe groter doorgaans de prijszettingsmacht.

Investeringen en vrije kasstroom

AI vraagt veel kapitaal. Kijk daarom niet alleen naar omzetgroei, maar ook naar investeringsuitgaven, afschrijvingen en vrije kasstroom. Snelle groei die structureel meer geld verbruikt dan oplevert, verdient extra aandacht.

Waardering

Goede ondernemingen kunnen slechte beleggingen zijn wanneer de verwachtingen al te hoog in de koers zitten. Vergelijk onder meer de koers-winstverhouding, verwachte winstgroei en kasstroom met de eigen historie en met vergelijkbare bedrijven.

Klantconcentratie

Veel leveranciers in de AI-keten zijn afhankelijk van een klein aantal grote klanten. Dat kan gunstig zijn zolang die klanten blijven investeren, maar pijnlijk worden wanneer orders worden uitgesteld of intern worden ontwikkeld.

Welke risico's hebben AI-aandelen?

AI-aandelen kennen meer risico's dan alleen een dalende technologiesector.

• Hoge verwachtingen: sterke groei kan al ruimschoots in de beurskoers verwerkt zijn.

• Snelle technologische verandering: een dominante technologie kan sneller dan verwacht worden vervangen.

• Zware investeringen: datacenters en chips vragen veel kapitaal voordat duidelijk is welk rendement wordt behaald.

• Exportbeperkingen: regelgeving kan de verkoop van geavanceerde technologie aan bepaalde landen beperken.

• Energie en netcapaciteit: onvoldoende stroom of trage netaansluitingen kunnen projecten vertragen.

• Concentratie: veel omzet kan afhankelijk zijn van enkele klanten, leveranciers of producten.

Spreiding vermindert een deel van het ondernemingsrisico, maar beschermt niet tegen een brede daling van technologieaandelen. Lees daarom ook de tips voor veilig beleggen.

Zijn AI-aandelen geschikt voor iedere belegger?

AI-aandelen kunnen passen bij beleggers die koersschommelingen accepteren en bereid zijn bedrijven inhoudelijk te volgen. Wie vooral voorspelbare inkomsten zoekt, kan een snel veranderende technologiesector minder passend vinden. Het eigen risicoprofiel, de beleggingshorizon en de totale portefeuille blijven leidend.

Een goede aanpak begint niet met de vraag welk aandeel het hardst kan stijgen. Begin met de vraag welk bedrijfsmodel u begrijpt, welke verwachtingen al zijn ingeprijsd en hoeveel onzekerheid u kunt verdragen. Bij Beursgenoten volgen we bedrijfsresultaten, waarderingen en veranderingen in de beleggingscase. Zo kunt u een actueel oordeel vormen in plaats van uitsluitend op een populair thema af te gaan.

Op de hoogte blijven van AI-aandelen?

De AI-markt verandert snel. Nieuwe chips, grotere investeringsplannen en aangepaste regelgeving kunnen de vooruitzichten van bedrijven beïnvloeden. Wilt u actuele analyses en de laatste stand van zaken rond beursgenoteerde ondernemingen ontvangen? Bekijk dan de mogelijkheden om lid te worden van Beursgenoten.